Grenzen stellen als HSP
In mijn vorige artikel, “Brein áltijd aan? Wat hooggevoeligheid nu écht is”, hebben we gekeken naar de biologische werking van het hoogsensitieve brein.
Omdat de natuurlijke filter ontbreekt, zuig je sferen, geluiden en emoties op als een spons.
Dat verklaart waarom je aan het einde van een werkdag of verjaardag zo compleet leeggezogen kunt zijn.
Maar hoe voorkom je dat je batterij constant leegloopt?
Het antwoord is even simpel als ingewikkeld: grenzen stellen.
Volgens de gedeelde praktijkervaringen van tientallen psychologen en HSP-coaches is dat voor een hoogsensitief persoon de allergrootste valkuil.
Door een hoge activiteit in je spiegelneuronen voel je de behoeften van een ander zo haarscherp aan, dat je ze onbewust belangrijker maakt dan die van jezelf.
Je bent bang om de ander teleur te stellen, of je bent bang dat mensen je egoïstisch of ‘onbeholpen’ vinden.
Gelukkig is begrenzen geen vaste karaktereigenschap, maar een vaardigheid die je simpelweg kunt trainen.
Aan de hand van de beste inzichten uit de HSP-literatuur vind je hieronder een nuchter, concreet stappenplan om direct toe te passen.
Herken het 'oranje licht' van je lichaam en geest
Wacht nooit met het trekken van een grens tot je volledig instort.
Dan ben je namelijk al veel te laat.
Als een HSP overprikkeld raakt, verliezen de hersenen het vermogen om rustig informatie te filteren.
Je systeem raakt overbelast en geeft duidelijke waarschuwingssignalen af. Dit gebeurt via je lijf, maar minstens zo sterk via je geest.
Het fysieke oranje licht
Het lichaam reageert vaak als eerste met subtiele waarschuwingssignalen die aangeven dat je grens bereikt is:
• Een plotselinge, lichte druk op je borst of een brok in je keel.
• Het onbewust vastzetten van je kaken of het strak optrekken van je schouders.
• Een plotseling gevoel van acute vermoeidheid of een zware, onrustige maag.
Het mentale oranje licht
De psychologische database van Hoogsensitief.NL en Psychologie Magazine laat zien dat je geest heel specifieke signalen afgeeft wanneer je cognitieve en emotionele filter verzadigd raakt:
De ‘Brain Fog’(Wattenhoofd)
Je hoofd voelt letterlijk overvol.
Je kunt niet meer helder nadenken, bent vergeetachtig en het maken van simpele beslissingen (zoals: wat eten we vanavond?) kost ineens gigantisch veel moeite.
Kort lontje en irritatie
Je merkt dat je sneller kribbig of snauwerig reageert op de mensen die het dichtst bij je staan, simpelweg omdat je brein geen extra input meer kan verdragen.
Extreme interne dialoog (Piekeren)
Je gedachten schieten in een overdrive.
Je gaat situaties eindeloos heranalyseren, krijgt last van intense zelfkritiek en projecteert doemscenario’s op de toekomst.
Emotionele dunne huid
Je kunt ineens intens huilen om iets kleins, voelt een plotselinge vlaag van angst of onrust, of raakt diep geraakt door het leed van de hele wereld.
Mentale shutdown
Je reageert vlak of ongeïnteresseerd, vermijdt elk oogcontact en wilt alleen nog maar naar een scherm staren of in een donkere kamer liggen om sociale interactie te ontvluchten.
Koop tijd met een vaste 'parkeerzin'
Je zegt automatisch “ja”, om pas een kwartier later te beseffen dat je hier eigenlijk helemaal geen tijd of energie voor hebt.
Dit haalt de directe druk van de ketel en geeft je hoogsensitieve brein de ruimte om de informatie rustig te verwerken.
Gebruik daarvoor een vaste parkeerzin die je zo kunt oplezen:
“Ik kijk er vanavond thuis even rustig naar en laat je morgen weten of het lukt.”
“Ik moet mijn planning voor deze week even controleren op mijn energie, ik kom er later vandaag op terug.”
Stop met verantwoorden
We willen immers dat de ander begrijpt waarom we niet kunnen, zodat ze niet boos op ons worden.
Hoe meer excuses je aandraagt, hoe meer ruimte de ander krijgt om jouw redenen te gaan ‘oplossen’
Houd het feitelijk ieders belang en betrek het puur op jezelf :
“Ik red het simpelweg niet om erbij te zijn, ik heb die avond echt even nodig om bij te tanken.”
Zeg het, en houd daarna bewust je mond.
Je hoeft de daaropvolgende stilte niet op te vullen met excuses.
Buig het om naar een haalbaar alternatief
Je kunt de grens bewaken én de verbinding behouden door een alternatief voor te stellen dat wél past bij jouw batterij.
Buig het om :
“Ik merk dat ik na deze werkweek te moe ben voor een druk restaurant, maar ik vind het wel heel gezellig als we zaterdagochtend samen ergens een kop koffie drinken of een wandeling maken.”
Schuldgevoel : een teken van groei.
Je voelt je egoïstisch of bent bang dat de ander gekwetst is.
Dat schuldgevoel betekent niet dat je iets verkeerd doet, maar simpelweg dat je een oud, ongezond patroon aan het doorbreken bent .
Je kunt begrip tonen (“Ik snap dat je het jammer vindt” ), maar het is niet jouw taak om de emoties van de buitenwereld te managen of te repareren.
Onderwerpen
- De heks (1)
- Numerologie (1)
- Persoonlijke Ontwikkeling (3)
- Tarot (1)