Grenzen stellen als HSP
In het artikel, “Brein áltijd aan? Wat hooggevoeligheid nu écht is” hadden we het er al over: als hoogsensitief persoon (HSP) staat jouw interne filter altijd open.
Je zuigt sferen, emoties en de stress van anderen op als een spons.
Maar er is nog een reden waarom je batterij aan het einde van de dag vaak helemaal leeg is : de moeite met grenzen stellen.
Want eerlijk is eerlijk: als HSP’er voel je niet alleen feilloos aan wat een ander nodig heeft, je wilt het vaak ook meteen oplossen.
Waarom grenzen stellen zo verdomd lastig is
Als hoogsensitief persoon ben je van nature heel empatisch en zorgzaam.
Je pikt het meteen op als je collega omhoog zit met werk, als je partner een rotdag heeft gehad, of als een vriendin behoeft heeft aan een luisterend oor.
Zonder dat je erbij nadenkt, spring je in de bres.
Je cijfert je eigen plannen of vermoeidheid weg om er voor de ander te zijn.
Want stel je voor dat je ‘nee’ zegt…
- Dan voel je je meteen schuldig.
- Je bent bang dat de ander boos of teleurgesteld in je is.
- Je bent bang dat je egoïstisch overkomt.
Het gevolg?
Je zegt ‘ja’ tegen de ander, maar stiekem een hele dikke ‘nee’ tegen jezelf.
En die emmer met overprikkeling?
Die stroomt zo alleen maar sneller over.
De harde praktijk: Als 'nee' zeggen oorlog betekend
De theorie over grenzen stellen klinkt vaak heel liefdevol en harmonieus, maar de praktijk is helaas een stuk rauwer.
In het echte leven word je als hoogsensitief persoon namelijk ook heel vaak ‘gedwongen’.
Mensen die jouw aandacht of hulp opeisen, kunnen heel claimend en dwingend zijn.
Het voelt dan helemaal niet als een keuze; het voelt alsof je móét.
En als je dan een keer voor jezelf kiest en ‘nee’ zegt, of eerlijk aangeeft : “Ik kan niet even niet” of ” ik ben te moe”, dan breekt als het ware de pleuris uit.
In plaats van begrip krijg je te maken met verwijten.
Je krijgt te horen dat je een aansteller bent, of dat je ineens egoïstisch bent geworden.
Om die ‘oorlog’ het drama en de loodzware schuldgevoelens te voorkomen, slik je je grens en je eigen vermoeidheid maar weer in om de lieve vrede te bewaren.
Maar ondertussen ga je er zelf aan onderdoor.
De valkuil van de 'pleaser'
Als je constant je grenzen laat vervagen, ga je over je eigen reserves heen.
Je zenuwstelsel krijgt geen tijd om te herstellen.
Je loopt de hele dag op je tenen en op een gegeven moment trekt je lichaam aan de handrem.
Je merkt dat je sneller emotioneel bent, een kort lontje krijgt, of last krijgt van een zeurende hoofdpijn en een vastzittende nek.
Onthoud dit goed : Grenzen stellen is geen egoïsme.
Het is pure zelfzorg.
Als jij je eigen batterij niet oplaadt, kun je er uiteindelijk ook niet meer voor een ander zijn.
Eerste hulp bij grenzen aangeven
Vind je het spannend om je grens aan te geven?
Begin klein met deze vier nuchtere, praktische tips:
- Koop tijd ( de 10-minuten regel):
Vraagt iemand je spontaan om hulp of een gunst?
Zeg niet meteen ja.
Zeg gewoon: “Ik kijk er heel even naar, ik kom er over 10 minuutjes bij je op terug.¨
Dit haalt de directe druk eraf en geeft je hoofd de ruimte om te voelen of je er écht de energie voor hebt. - Oefen met een ‘kleine’ nee:
Grenzen stellen kun je oefenen net als een spier.
Begin met ‘nee’ zeggen tegen iets kleins.
Nee, je wilt vanavond niet mee naar die verjaardag.
Nee, je hebt nu geen tijd voor dat extra klusje.
De wereld vergaat echt niet als je een grens aangeeft. - Geef geen hele verhalen aan uitleg:
Uitleg wordt vaak door anderen misbruikt als munitie om te discussiëren.
Houdt het kort en bij jezelf: “ik merk dat mijn hoofd nu te vol zit, dus ik kan je hier vandaag niet bij helpen. “
Je hoeft je grens niet te verdedigen - Laat de reactie bij de ander liggen:
Als die ander gaat mokken, boos wordt of je een aansteller noemt, probeer dat dan te zien als hun onvermogen om met een ‘nee’ om te gaan.
Het zegt alles over hen, en niets over jouw waarde.
Bescherm je eigen bubbel en zo zo nodig fysiek afstand.
Jouw grens is jouw kracht
Zodra je vaker je grens durft te bewaken, ga je merken dat je hooggevoeligheid weer een mooie kwaliteit wordt.
Je houdt namelijk energie over.
Energie om écht te genieten van je dag, scherp te kunnen focussen op je werk en met je intuïtie de juiste keuzes te maken.
Grenzen zijn niet bedoeld om mensen buiten te sluiten.
Ze zijn bedoeld om jouzelf te beschermen
Het grote opruimen: je leert de mensen om he heen pas écht kennen
Wanneer je serieus begint met het aangeven van je grenzen, gebeurt er iets bijzonders én spannends.
De dynamiek met de mensen om je heen gaat namelijk direct veranderen.
Je kunt wel zeggen dat je de mensen in je leven nu pas écht leert kennen.
Als je jarenlang een ‘pleaser’ bent geweest die altijd voor iedereen klaarstond, heb je onbewust mensen om je heen verzameld die die grenzeloosheid wel heel erg handig vonden.
Zodra jij plotseling ‘nee’ begint te zeggen, werkt de oude formulie niet meer.
Het filtert je relaties als een grote, onzichtbare zeef:
- Mensen die écht om je geven:
Zij moeten in het beint mischien even wennen aan de nieuwe situatie, maar zij zullen je grenzen uiteindelijk respecteren en je de rust gunnen. - De mensen die alleen van je profiteerden:
Zij worden vaak boos, gaan drama trappen of haken ineens af.
Simpelweg omdat ze hun emotionele vuilnisbak of gratis helper kwijt zijn.
Dit zeef-effect is binnen een familie vaak nóg een stuk heftiger.
Bij vrienden kun je soms nog relatief makkelijk afstand nemen, maar bij familieleden voelt dat heel anders.
Juist binnen gezinnen of families spelen er diepe bloedbanden en een enorm loyaliteitsgevoel.
Familieleden die gewend zijn dat jij altijd rent en alles pikt, kunnen heel geraffineerd te werk gaan als je plotseling een grens trekt.
Ze gebruiken onbewust subtiele chantage of geven je een gigantische schuldgevoel met opmerkingen als:
“Maar we zijn wel je familie, hoor”.
Het vraagt ontzettend veel moed om juist dán voet bij stuk te houden.
Jouw sensitieve zenuwstelsel is namelijk biologisch geprogrammeerd om de vrede en harmonie in de ‘groep’ te bewaren.
Als je ‘nee’ zegt tegen een familielid, voelt dat voor jouw brein letterlijk alsof je in gevaar bent, wat het schuldgevoel dubbel zo groot maakt.
Als jij ‘nee’ zegt, maar je stem trilt of je begint je uitgebreid te verontschuldigen, dan voelen zij dat direct.
Ze zien een gaatje in je grens en zetten nóg meer druk om erdoorheen te breken. Grenzen stellen bij familie vraagt daarom om een ‘strakke nee’, zonder ruimte voor discussie.
Het voelt in het begin misschien als een pijnlijk verlies of alsof je faalt.
Maar in werkelijkheid is het een hele grote, gezonde en broodnodige schoonmaak van je vriendenkring.
Ruimte maken voor jezelf betekent soms helaas ook afscheid nemen van de mensen die jouw energie alleen maar opeten.
Kom je er zelf even niet uit?
Vind je het ontzettend moeilijk om die knop om te zetten en kies je nog te vaak voor de ander in plaats van jezelf?
Je hoeft het niet alleen te doen.
In mijn praktijk in Doetinchem help ik je hier graag bij.
Tijdens een Persoonlijk Consult kijken we samen naar waar jouw energie weglekt en hoe je op een zachte, krachtige manier je grenzen leert bewaken.
Heb je al veel te lang over je grenzen heen laten lopen en voelt je lichaam zwaar en geblokkeerd? Dan kan een behandeling met Magnetiseren helpen om die diepe, opgebouwde spanning los te laten, zodat je weer rustig kunt ademhalen.
- Ben je klaar om weer ‘ja’ tegen jezelf te zeggen?
- Neem gerust contact met mij op of stuur me een appje.
Je bent van harte welkom!